Robot hàn ngày càng được sử dụng rộng rãi trong các dây chuyền sản xuất điện tử nhờ khả năng tạo mối hàn ổn định và giảm phụ thuộc vào thao tác thủ công. Tuy nhiên, thực tế vận hành cho thấy lỗi robot hàn vẫn xuất hiện nếu quá trình cài đặt, lập trình hoặc bảo trì chưa được thực hiện đúng cách. Những lỗi này không chỉ làm giảm chất lượng mối hàn mà còn gây gián đoạn sản xuất và phát sinh chi phí sửa chữa.
Việc nhận diện đúng lỗi robot hàn và có giải pháp khắc phục kịp thời là yếu tố then chốt để duy trì hiệu quả và độ ổn định của dây chuyền.
Nguyên nhân phổ biến gây lỗi robot hàn
Phần lớn lỗi robot hàn không xuất phát từ thiết bị mà đến từ quá trình vận hành. Các nguyên nhân thường gặp bao gồm thiết lập thông số hàn chưa phù hợp với sản phẩm, chương trình hàn chưa được tối ưu, hoặc thiếu kiểm tra định kỳ đầu hàn và hệ thống cơ khí. Ngoài ra, việc thay đổi PCB nhưng không hiệu chỉnh lại chương trình cũng là nguyên nhân gây lỗi hàng loạt.
Lỗi robot hàn khiến mối hàn không đạt chất lượng
Một dạng lỗi robot hàn rất phổ biến là mối hàn thiếu thiếc hoặc không bám đều lên pad. Nguyên nhân thường do lượng thiếc cấp vào chưa đủ, thời gian tiếp xúc quá ngắn hoặc nhiệt độ đầu hàn chưa đạt. Ở chiều ngược lại, mối hàn thừa thiếc dễ tạo cầu nối giữa các chân linh kiện, làm tăng nguy cơ chập mạch.
Giải pháp là điều chỉnh lại lượng thiếc, thời gian hàn và lựa chọn đầu hàn phù hợp với kích thước pad. Việc chạy test và đánh giá mối hàn trước khi sản xuất hàng loạt giúp hạn chế rủi ro đáng kể.
Lỗi robot hàn liên quan đến nhiệt độ
Nhiệt độ hàn không ổn định là nguyên nhân gây ra nhiều lỗi robot hàn nghiêm trọng. Nhiệt độ quá cao có thể làm cháy pad, bong lớp đồng hoặc hỏng linh kiện. Ngược lại, nhiệt độ quá thấp dẫn đến hàn lạnh, tiếp xúc kém và mối hàn không bền.
Để khắc phục, cần kiểm soát chính xác nhiệt độ đầu hàn, hiệu chuẩn cảm biến nhiệt định kỳ và đảm bảo robot có khả năng duy trì nhiệt ổn định trong suốt chu kỳ hàn.
Lỗi robot hàn do sai lệch vị trí
Robot hàn hoạt động dựa trên tọa độ đã lập trình sẵn. Khi vị trí hàn bị lệch, đầu hàn không tiếp xúc đúng pad, dẫn đến mối hàn lỗi hoặc làm hỏng linh kiện. Nguyên nhân thường đến từ jig gá không chính xác, PCB cố định không ổn định hoặc robot bị sai lệch trục sau thời gian dài vận hành.
Giải pháp là kiểm tra và hiệu chỉnh lại hệ thống jig gá, căn chỉnh tọa độ robot và thực hiện kiểm tra độ chính xác trục định kỳ.
Lỗi robot hàn do đầu hàn và vật tư tiêu hao
Đầu hàn bị mòn, bám cặn thiếc hoặc xuống cấp là nguyên nhân trực tiếp gây lỗi robot hàn. Khi khả năng truyền nhiệt suy giảm, mối hàn sẽ không đạt yêu cầu dù thông số cài đặt đúng. Bên cạnh đó, thiếc hàn hoặc flux không phù hợp cũng ảnh hưởng lớn đến chất lượng mối hàn.
Việc bảo dưỡng đầu hàn định kỳ, vệ sinh đúng cách và sử dụng vật tư tiêu hao đạt chất lượng là giải pháp cần được duy trì xuyên suốt.
Lỗi robot hàn do lập trình chưa tối ưu
Chương trình hàn không phù hợp có thể khiến robot di chuyển không hợp lý, thời gian dừng tại điểm hàn quá ngắn hoặc thứ tự hàn gây ảnh hưởng nhiệt lên linh kiện xung quanh. Đây là lỗi robot hàn thường gặp khi lập trình vội vàng hoặc sao chép chương trình từ sản phẩm khác.
Cách khắc phục là tối ưu lại đường đi, thứ tự hàn và thời gian dừng tại từng điểm, đồng thời kiểm tra kỹ chương trình trước khi đưa vào sản xuất chính thức.
Lỗi robot hàn khi thay đổi sản phẩm
Khi chuyển sang sản xuất PCB mới, nhiều doanh nghiệp giữ nguyên thông số cũ, dẫn đến lỗi robot hàn xuất hiện hàng loạt. Mỗi sản phẩm có cấu trúc pad, mật độ linh kiện và yêu cầu mối hàn khác nhau, nên việc hiệu chỉnh lại thông số là bắt buộc.
Doanh nghiệp nên xây dựng quy trình chuẩn cho việc thay đổi sản phẩm, bao gồm thiết lập lại thông số, chạy thử và đánh giá mối hàn trước khi sản xuất đại trà.
Cách giảm thiểu lỗi trong dài hạn
Để hạn chế lỗi robot, doanh nghiệp cần chuẩn hóa quy trình vận hành, bảo trì và đào tạo nhân sự. Việc kiểm tra định kỳ, bảo dưỡng phòng ngừa và cập nhật chương trình hàn phù hợp với sản phẩm mới sẽ giúp robot hoạt động ổn định và kéo dài tuổi thọ thiết bị.
Primus Technology – Giải pháp hạn chế lỗi robot hàn cho dây chuyền điện tử
Primus Technology cung cấp robot hàn thiếc tự động được thiết kế theo yêu cầu từng dây chuyền sản xuất điện tử. Không chỉ cung cấp thiết bị, Primus còn hỗ trợ tư vấn kỹ thuật, tối ưu chương trình hàn, đào tạo vận hành và xử lý các vấn đề lỗi trong quá trình sản xuất thực tế.
👉 Liên hệ Primus Technology để được tư vấn giải pháp robot hàn phù hợp, giúp giảm lỗi hàn, nâng cao độ chính xác và đảm bảo sản xuất ổn định lâu dài.
